ఇళయరాజాకు కీరవాణి అంటేనే ఎందుకో అంత ఇష్టం..కొన్ని సంగీత కబుర్లు.

శ్రీరామ రాజ్యం చిత్రంలోని ఈ పాట further proof of that.

పంచభూతాలు అచ్చ తెలుగులో నింగి,నేల,నీరు,నిప్పు, గాలి (ఈ ఒక్క పదం నకారంతో దొరికితే బాగుంటుంది). గాలి నింగి నీరు, నేల నిప్పు మీరు. పాట బాగుంది. ఎన్ని పాటలు కీరవాణిలో స్వరపరిచాడో ఇళయరాజా.

జగదానందకారక పాట చాలా బాగుంది.(శుద్ధ ధన్యాసి). పాట సాహిత్యం,బాణీ, సంగీతం, చిత్రీకరణ ఉత్కృష్టంగా ఉన్నాయి. బాలు చక్కగా పాడితే. శ్రేయ గోశాల్ క్రూనింది.

అలాగే వసంత రాగంలోని శ్రీరామ లేరా పాటను కూడా ఇద్దరూ (రాము, శ్రేయ) స్పష్టతలేకుండా గొణిగేశారు.

ఈ చిత్రంలో నాకు ముఖ్యంగా జొన్నవిత్తుల సాహిత్యం బాగా నచ్చింది. ఆత్రేయలా, సినారెలా వ్రాశాడు ఆయన. వేటూరిలా వింత పోకడలు పోకుండా, సిరివెన్నెలలా నారికేళపాకాలు కాకుండా బాగున్నాయి. (వేటూరి, సిరివెన్నెల కు నేను కూడా అభిమానినే కానీ.. వేటూరి చక్రవర్తి కలిపి వండి వార్చిన కుంభీపాకాలు చప్పున గుర్తుకు వస్తాయి.)


కానీ కీరవాణికి కీరవాణి అంటే పెద్దగా నచ్చదేమో. నే విన్నంతలో వెతికితే ఈ ఒక్క పాటే దొరికింది. ఎవరైనా చూసుంటారా నడిచే నక్షత్రాన్ని.(అనుకోకుండా ఒక రోజు). పాట ఎత్తుగడ, సాహిత్యం బాగుంది (సిరివెన్నెల) స్మిత చక్కగా పాడింది. song would have been better if it were a tad slow paced.తన voice culture బాగుంటుంది. కానీ ఎందుకో తను సినిమాలలో పాడదు.

తెలుగు లో 10 అత్యుత్తమ సంగీతభరిత చిత్రాల జాబితా--నా దృష్టిలో

తెలుగు లో 10 అత్యుత్తమ సంగీతభరిత చిత్రాల జాబితా కూర్చాలి అనిపించింది. (పదే ఎందుకు అంటే ప్రత్యేకంగా ఏమీ లేదు).
ఈ జాబితా తయారు చేయటంలో నేను పరిగణన లోకి తీసుకున్న అంశాలు 1) ఎక్కువ శాతం పాటలు మాధుర్యంతో నిండి ఉండాలి 2) సాహిత్యం అర్థవంతంగా కుదరాలి 3) గాయనీ గాయకుల అద్భుత గానం 4) ఎంతకాలం గడచినా ఇంకా వినాలి అనిపించాలి.

కొన్నేళ్ళ క్రితమైతే ఈ జాబితా వేరుగా ఉండేది. ఇప్పుడు బేరీజు వేయటం లో కొంత పరిపక్వత వచ్చిందని (really?) అనుకుంటున్నాను.

1) లవకుశ : ఘంటసాల సంగీతం సమకూర్చిన ఈ చిత్రానికి అగ్ర తాంబూలం. ఎవ్వరూ ఎన్నటికీ అధిగమించలేని divine music. లీల,పి సుశీల, ఘంటసాల గార్ల సంగీత యాత్రకు పరమపదం గా చెప్పవచ్చు. ఈ సంగీతం న భూతో న భవిష్యతి

2) మల్లీశ్వరి : ఈ చిత్రంలోని పాటలు ఇప్పుడు కొద్దిగా jaded గా అనిపించవచ్చు. కానీ puritan ల దృష్టిలో ఇవి అజరామరమైన పాటలు. దేవులపల్లి, రాజేశ్వరరావు,ఘంటసాల, భానుమతి గారు. "ఊరు చేరాలి", మనసున మల్లెల మాలలూగెనే, ఆకాశవీధిలో.. పాటలు ఎన్నటికీ మరువలేము. దేవులపల్లి సంస్కృతంలో పండితులై ఉండి అచ్చతెనుగులో వ్రాయటం గొప్పవిషయం.

3) మాయాబజార్: అన్నిపాటలు ఆణి ముత్యాలే. రాజేశ్వరరావు, ఘంటసాల స్వరరచన. నాకు ప్రత్యేకించి ’చూపులు కలసిన శుభవేళ’ పాట చాలా ఇష్టం. అలాగే లాహిరిలాహిరి, వివాహ భోజనంబు అన్నీ super duper hits.

4) గుండమ్మకథ: చిత్రంలోని అన్ని పాటలు haunting మెలొడీలే. ఎప్పటికీ నిలిచిఉండే జనరంజకమైన బాణీలను కట్టడంలో ఘంటసాల గారికి అగ్రాసనం. my favourite : కనులు తెరచినా నీవాయె.

5)అక్బర్ సలీం అనార్కలి: ఈ చిత్రం ఒక గొప్ప musical అని నా అభిప్రాయం. సినారె సాహిత్యం, సుశీల, రఫి గానం, సి రామచన్ద్ర సంగీతం అన్నీ అద్భుతంగా కుదిరాయి. తానే మేలి ముసుగుతీసి ఒక జవ్వని, తారలెంతగా మెరిసేనో, రేయి ఆగిపోని, సిపాయీ సిపాయీ.. ఎంత గొప్ప పాటలవి.

6) అన్నమయ్య : నేదునూరి గారు, మల్లిక్, రాళ్ళపల్లి గారు, బాలకృష్ణప్రసాద్ వంటి పండితులు కట్టిన బాణీలనే అన్నమయ్య చిత్రంలో దాదాపుగా వాడినా అవి ఎన్నటికీ వాడిపోని పూలలాంటివి గనుక శాశ్వతంగా నిలిచిపోయాయి. pick of the album : అంతర్యామి పాట.

7) మేఘసందేశం: దాసరి నారాయణరావు తీసిన అత్యుత్తమ చిత్రం ఇదే. నాగేశ్వరరావు గారు, జయప్రద, జయసుధ, జగ్గయ్య.. అందరూ దిగ్గజాలే. రమేశ్ నాయుడు సంగీతం. తెలుగుదనం ఉట్టిపడే లలిత సంగీతం. మాధురీ లహరి. ఆకులో ఆకునై,పాడనా వాణి కళ్యాణిగా, సిగలో అవి విరులో, ముందు తెలిసెనా ప్రభూ, నిన్నటిదాకా శిలనైనా, ప్రియే చారుశీలే, శీత వేళ రానీయకు అన్ని మంచిపాటలు ఒకే చిత్రంలోనే. జేసుదాస్, సుశీల గారు. simply the best.

8) శ్రీ షిర్ది సాయిబాబా మహత్యం : విజయచందర్ సాయిబాబా పాత్రలో జీవించిన ఈ చిత్రంలో అన్ని పాటలూ హిట్సే. ఇళయరాజా సంగీతం, ఆత్రేయ సాహిత్యం పడుగు పేక లాగా కలిసిపోయి చక్కటి పాటలు వెలిశాయి. మా పాపాల తొలగించు, నువ్వు లేక అనాథలం,సాయి శరణమ్, బాబా సాయిబాబా,దైవం మానవ రూపంలో అన్నీ మేలిమి వజ్రాలే. ప్రత్యేకించి : బాలు పాడిన బాబా సాయిబాబా పాట.

9) శ్రీ సాయి మహిమ: అంతగా వెలుగులోకి రాని ఈ చిత్రం లోని పాటలకు నేను పెద్ద పీటే వేస్తాను. అత్య్తుత్తమ సంగీతం అనటంలో ఏమాత్రం సందేహం లేదు. సంగీతం అనూరాధ పౌడ్వాల్ కుమారుడైన ఆదిత్య పౌడ్ వాల్. అంత చిన్న కుర్రవాడు ఈ స్థాయి సంగీతం అందించాడంటే నేను ఇప్పటికీ నమ్మలేను. సినారె సాహిత్యం అత్యుత్తమంగా ఉంది. బాలు, జానకి, అనురాధ గార్లు అన్నిపాటలకు ప్రాణం పోశారు.
నిజం చెప్పాలంటే ఈ గీతమాలికలోని అన్నిపాటలు నాకు చాలా ఇష్టం. సాయిదివ్యరూపం, నిన్ను గని శరణమని, సాయి దేవా, ఎంతెంత దయనీది ఓ సాయి. divine music.

10) శంకరాభరణం: విశ్వనాధ్ గారి చిత్రం లేకుండా ఈ జాబితా పూర్తి చేయటం పెద్ద తప్పు అవుతుంది. అన్నీ గొప్ప బాణీలు అని చెప్పలేను కానీ పవిత్రత, నిబద్ధత కలిగిన సంగీతం. ముఖ్యంగా సామజవరగమన పాటమధ్యలో చరణాలు కల్పించటం చాలా చక్కగా కుదిరింది. దొరకునా ఇటువంటి సేవ పాట అత్యుత్తమం. కానీ రెండు అసంతృప్తులు ఉన్నాయి. సుశీలగారికి ఈ చిత్రంలో పాట లేక పోవటం. అలాగే ఓంకారనాదానుసంధానమౌ, రాగం తానం పల్లవి ఈ రెండు పాటల బదులు సంప్రదాయ గీతాలు పెట్టి ఉంటే బాగుండేది అనిపించింది.

almost there : భక్త ప్రహ్లాద, మహాకవి కాళిదాసు.

అమ్మయ్య. ఎప్పటినుంచో వ్రాయాలి అనుకున్న ఈ టపా ఇప్పటికి నెరవేరింది. ఈ జాబితా నా personal choice మాత్రమే. సంగీత ప్రేమికుల జాబితాలో తప్పక ఇతర చిత్రాలు ఉండటం perfectly possible and okay.

సన్నజాజుల భాషేంటొ రౌడీకి కూడా తెలుస్తుంది

మంచి రహదారిమీద ప్రశాంత వాతావరణంలో ఒక మృదు ప్రేమగీతం వింటూ కారులో ప్రయాణిస్తూ ఉంటే ఎలాగ ఉంటుంది. ( మధ్యలో రాస్తా రోకోలు,వంటా వార్పూ లేకుండా ఉంటే)

ఒక్కోసారి పిచ్చి పిచ్చి సినిమాలలో కూడా మంచిపాటలు ఉంటాయి.

సందీప్ చౌతా.techno music ఇవ్వటంలో ఇతను సిద్ధ హస్తుడు. మాటలు అర్థం కాకుండా జాగ్రత్త పడుతూ digital సంగీతంతో చంపేస్తుంటాడు. pop, hip hop శైలికి సరిపోతాడు. ఇతను పొలిటికల్ రౌడీ అనే మోహన్ బాబు చిత్రంలో ఒక చక్కటి యుగళగీతం సమకూర్చాడు.lovely song.

కళ్ళు తెరిచి చూశా నీవు నాముందే. కళ్ళు మూసుకున్నా నీవు నాలోనే. the song sank along with the film. నాకు బాగా నచ్చింది. పాట బాణి, పాడిన తీరు (సోను, నికిత నిగమ్) సాహిత్యం (సుద్దాల) చక్కగా కుదిరాయి. పాటలో కొన్ని మెచ్చు తునకలు.

సన్నజాజుల భాషేంటొ

చేతిగీతలా చేరావే జాతకాలనే మార్చావే.

నేను రాముణ్ణి అవునో కానో మరి. నీవు నాసీతవైతే చాలే చెలి. (సగటు మగవాడి కోరిక ఇదేనేమో.)
(ఈ చిత్రంలో మోహన్ బాబు ధరించిన పాత్రకు ఈ వాక్యం చక్కగా కుదిరింది).

they aint singing songs anymore. crooning is passing off as singing. అయితే సోను నిగమ్, శంకర్ మహదేవన్ are exceptions. గాయని లు మట్టుకు పదాలు గొణిగినట్టుగా పాడేస్తున్నారు. మీరు పాడింది వినేవాళ్ళకు అర్థం కాకపోతే ఏమిటి ఉపయోగం. ఏంచేస్తాం. అదంతే.

దేవిశ్రీ ప్రసాద్, తమన్ వీరిరువురి పాటలు కేవలం beat కోసం వినాలి. their repertoire is very limited. 2 to 3 tunes. వాటినే మార్చి మార్చి ఇస్తుంటారు. మాటలు అర్థమయ్యే ప్రసక్తే లేదు. పాటలు చూసి ఆనందిద్దామంటే ఎడిటింగ్ ముక్కలు ముక్కలు చేసి ముందుకు వెనక్కు లాగి కళ్ళు బైర్లు కమ్ముతాయి. పాపం కష్టపడి చేసిన dance లు కంటిలో registier అయ్యేలోపు పదిముక్కలు చేసి చూపిస్తున్నారు. మొత్తానికి కొత్తపాటలు వినలేని చూడలేని పరిస్థితి ఉంది. ఎందుకు ఏమిటి ఎలా అని అడగటం కంటే అదంతే అనుకోవటం ఉత్తమం.

కారుచీకటిలో కాంతి రేఖవై మూగగుండెలో దివ్యవాణివై

70 వ దశకం చివర్లో ఆకాశవాణి కడప కేంద్రంలో ప్రతి ఆదివారం ఏసు ప్రభువు పాటలు పెట్టేవారు ఉదయం ఎనిమిదింటికి అనుకుంటా. అవి ఈ నాటికి నా మదిలో పదిలంగా ఉన్నాయి. అద్భుతమైన బాణీలు. అంతకు మించిన గానం సుశీల బాలు గార్లది. ఈ పాటలకు స్వరకర్త ఎవ్వరో నాకు ఇప్పటికీ తెలియలేదు. బహుశ: పాలగుమ్మి విశ్వనాథంగారేమో అని నా ఊహ. జాలం పుణ్యమా అని ’హృదయమే నీ ఆలయం క్రీస్తు’ ఆదిగా గల అన్నిపాటలు మళ్ళీ వినగలుగుతున్నాను.

ఈ క్రీస్తుపాటల సంకలనం లో నాకు అమితంగా నచ్చిన కొన్ని పాటలు.

హృదయమే నీ ఆలయం క్రీస్తూ.

ఇన్నేళ్ళు ఇలలో ఉన్నాము మనము చల్లని దేవుని నీడలో

శాశ్వతమా ఈ దేహం

ఇది శుభోదయం క్రీస్తు జన్మదినం

నేనే మార్గము సత్యము జీవముని

ఈ లంకెలో పాటలు వినవచ్చు

ముఖ్యంగా ’మధుర మధుర సేవ ’ అనే పాట ఎన్నిసార్లు విన్నా తనివితీరదు. దేశ్ రాగంలోని వినసొంపుదనం. బాలుగారి అద్భుతగానం ఈ పాటకు ప్రాణం పోశాయి. ఒకే గీత సంకలనంలో ఇన్ని ఆణిముత్యాలు పొదిగిన స్వరకర్తకు పాదాభివందనం చేయాలనిపిస్తుంది.
సుశీలగారు, బాలుగారు ఈ పాటలను గొప్పగాపాడారో చెప్పటానికి మాటలు చాలవు. ఈ తరం శ్రోతలు తప్పక విని శాశ్వతంగా భద్రపరచుకోవాల్సిన పాటలు ఇవి. సాహిత్యం కొంచెం typically క్రైస్తవంగా అనిపిస్తుంది కానీ బాణీల లోని మాధుర్యం మాటలను అధిగమిస్తుంది.

తెలుగుదనం, భారతీయత ఉట్టిపడే ఈ పాటలు తప్పక ఒకసారి స్మరించుకోవటం నాకు చాలా ఆనందాన్ని ఇచ్చింది. కరుణామయుడైన యేసు ప్రభువు ప్రశాంత వదనం కళ్ళకు కట్టించే పాటలు ఇవి.

నేను క్రైస్తవుడిని కాను కాని ఈ పాటలు మాత్రం నేను అమితంగా అభిమానిస్తాను. స్వస్తి.

మోహనరాగమహా -మూర్తిమంతమాయే

మోహనరాగం. ఈ రాగం లోని పాటలు వింటే మనసు ఎంతో ఆహ్లాదకరంగా, సంతోషంగా, ఉల్లాసంగా, ఉత్సాహంగా మారిపోతుంది. హాయిగా అనిపిస్తుంది. ఇట్టే ఆకట్టుకుంటుంది. గోవిందుడు అందరివాడేలే అన్నట్టుగా మోహనరాగం అందరికీ ఇష్టమైనదే. ఒకసారి కొత్తపాళీ గారి బ్లాగులో మోహనరాగాన్ని వంకాయకూరతో పోలికతెచ్చి ఎంతో బాగా వ్రాశారు.

సినీ గీతాలవరకూ చూస్తే మోహనం హిందోళం మమ్మీ డాడీ రాగాలు.

ఎన్నో వందలపాటలు స్వరపరచబడ్డాయి మోహనంలో.



అందరికీ తెలిసిన పాటలు కాకుండా రెండు కన్నడ పాటలు పరిచయం చేయాలనిపించింది నాకు. రెంటికీ స్వరకర్తలు రాజన్ నాగేంద్ర. వీరు జనరంజకంగా పాటలు కట్టడంలో సిద్ధహస్తులు.

’నన్న ఆశె హణ్ణాగి’అనే ఈ పాట ఒక చక్కని యుగళగీతం. బాలు గారి గొంతు ఎంతబాగుంటుందో మాటల్లో చెప్పలేను. ఈ పాట తరువాత తెలుగులో, తమిళంలో కూడా వచ్చింది. (విశేషమేమంటే బాలు కన్నడంలో జానకిగారితో, తెలుగులో సుశీలగారితో,అరవంలో వాణీ జయరాం గారితో ఈ పాట పాడారు. ఈ పాటలో నటించిన శంకర్ నాగ్ (అనంతనాగ్ తమ్ముడు) తరువాతి కాలంలో కారు ప్రమాదంలో చనిపోయాడు.). మూడు భాషలలోనూ, కన్నడపాటే ఉత్తమంగా ఉంది. బాలు గొంతుకోసమే ఈ పాట నేను చాలాసార్లు విన్నాను.

యుగళగీతం చివర్లో గాయనీ గాయకులు ఇద్దరినీ తప్పకుండా కలిపి పాడించటం రాజన్ నాగేంద్ర ప్రత్యేకత.

’జేనిన హొళెయో హాలిన మళెయో’ఈ పాట కన్నడ కంఠీరవ డా. రాజకుమార్ పాడినది. కన్నడ దేశపు ఔన్నత్యాన్ని తెలిపే ఈ పాటకూడా చాలా బాగుంటుంది.
రానా స్వరపరచిన పంతులమ్మ గీతాలు ఎంత బాగుంటాయో అందరికీ తెలుసును. ’సిరిమల్లె నీవె’ పాట చరణాల్లో కొన్ని అన్య స్వరాలు వచ్చినా మోహనరాగం ఆధారితమే.

పాటలు విన్నతరువాత మోహనమీ ప్రకృతి. మోహనమీ జగతి. అనిపిస్తుంది.

rahamania- ఇప్పుడిటు కనుగొంటి

రెహమాన్ అంటే ఎందుకో ఒక రకమైన prejudiced view ఉండేది నాకు. ఇళయరాజా పాటలు staple diet గా పెరగటం ప్రధానకారణం.

కానీ తనలో ఒక genius ఉన్నాడు అన్నది తెలుస్తూనే ఉన్నా accept చేయలేక పోయే వాడిని. ఇప్పుడిప్పుడే కొంచెం impartial view తో కొత్తగా వినే ప్రయత్నం చేశాను. నా దేవుడా! he has really composed some of the finest interludes. okay. they have been few and far between.

తప్పకుండా తనకు ఒక ode లాంటి మెచ్చుకోలు వ్రాయాలి అనిపించింది. it has been long overdue.

తను స్వరపరచిన commercial పాటలలో nursery rhyme బాణీలతో విసిగిస్తాడు. jerks ఎక్కువగా ఉంటాయి. మాధుర్యం పాలు కూడా తక్కువే. ఒక నిర్దేశిత పద్ధతిలో ఉండవు. ఇవీ రహమాన్ సంగీతంపై నా ఆరోపణలు. (ఇళయరాజా ను వెనక్కి నెట్టేశాడు ఇది బైటికి ఇప్పుడు చెబుతున్న కారణం).

అయితే..orchestrization లో, recording లో తను తెచ్చిన మార్పు ను ఒకే వాక్యంలో చెప్పాలంటే. before రహమాన్ and after రహమాన్ అన్నంతలా భారతీయ సినీ సంగీతాన్ని మార్చివేశాడు.

కండుకొండేన్ కండుకొండేన్ సినిమాలోని ఈ పాట ఒక masterpiece అని చెప్పవచ్చు. ముఖ్యంగా రెండో చరణం ముందరి interlude వింటే రహమాన్ కు oscar ఇవ్వటం సముచితమే అనిపిస్తుంది. ఈ పాటను మంచి quality గల music system లో వింటే ఆ అనుభవం అద్భుతంగా ఉంటుంది. పాట చిత్రీకరణ, photography చాలా బాగున్నాయి. పాట బాణీ ఎలా ఉందంటే. శరదృతువులో నీలాకాశంలో తెల్లని మేఘం స్వేచ్చావిహారం చేసినట్టుగా ఉంటుంది. ఇక gorgeous ఐశ్వర్య రాయ్ ఈ సినిమాలో ఎంత అందంగా ఉందో. it is one of her finest films.


ఇళయరాజా update అవ్వలేకపోయాడు. రహమాన్ సాధించిన world music quality తేలేక పోయాడు. 1995-2000 తరువాత ఇళయరాజా stopped growing as composer. అయితేనేమి the body of great music created by him is phenomenal.


..never mind. నేను ఇళయరాజా కు జీవితకాలపు loyalist గానే ఉంటాను.


objective assessment చేయటమే నా ఉద్దేశ్యం. open mind తో ఆలోచించటమంటే కళ్ళజోడు తుడుచుకుని చూడటమే. నిజం. ఇప్పుడు అలా అనిపిస్తోంది.

ఆంగ్ల పదాలు ఎక్కువైపోయాయి. తప్పలేదు.

కళ్ళెత్తితే చాలు- కనకాభిషేకాలు

ఈ బంగారు నగల షాపువాళ్ళ ad లు ఎవరు తీస్తున్నారోగానీ చాలా సృజనాత్మకంగా lively గా ఉంటున్నాయి.

ఉద్యమం వార్తలు , పచ్చ మీడియా systematic గా చేసే character assassination కథనాలు, ఓదార్పు, వై యస్ బొమ్మల వార్తలు, ఇతర దరిద్రగొట్టు కార్యక్రమాల నుంచి చాలా relief గా అనిపించాయి (yeah. I took care to be politically correct) .

నాగార్జున కళ్యాణ్ జువెలర్స్ ad బాగుంది.


నేపథ్యంలో వచ్చే వేణువు చాలా నచ్చింది నాకు. లఘుచిత్రంలోనే ఒక చిన్నకథను చెప్పినట్టుగా చాలా బాగా తీశారు.


జూ ఎన్టీఆర్ మలబార్ గోల్డు
కూడా బానే ఉంది. తను మంచి సహజనటుడు. కానీ తను నటించే సినిమాలన్నింటిలోనూ నేలవిడిచి సాము చేసే పాత్రలే. ఆ సినిమాల్లో లేని సహజత్వం ఈ adలలో నాకు కనిపించింది. కొంచెం swagger తగ్గించుకుంటే ఇంకా బాగుండేది.




ఈ తనిష్క్ వారి glamgold ad భలేగా ఉంది. ముఖ్యంగా leading lady ఎంతో graceful గా ఉంది

కొంచెం గాయని సునీత పోలికలు ఉన్నాయి ఆమెలో.

నాకు ఈ ప్రచారచిత్రాలు నచ్చాయి. అంతే కానీ బంగారం కూడబెట్టే ఉద్దేశ్యమేవీ లేదు.

p.s. టపా శీర్షిక కొంచెం class ఎక్కువైనట్టుగా ఉంది.