Sunday, November 20, 2022

కొన్ని combinations - magic చేస్తాయి



రాజమౌళి - కీరవాణి 
మణి రత్నం - రహమాన్ 
సుకుమార్ - DSP 

we know that if they collaborate, magic is created. Output వేరే లెవెల్ లో ఉంటుంది. 

ఇలాంటి జోడీ ఒకటి మలయాళ చిత్ర పరిశ్రమలో ఉంది --   

లాల్ జోస్  - విద్యా సాగర్. 

వీరి కలయికలో వచ్చిన చిత్రాలు ప్రజాదరణతో పాటు సంగీతపరంగా కూడా విజయం సాధించాయి. నీలతామర, మీస మాధవన్, డైమండ్ నెక్లెస్ ఇత్యాది చిత్రాలలో విద్యాసాగర్ సూపర్ హిట్స్ ఇచ్చాడు. 

మళయాళ చిత్రాల పేర్లు కొన్ని tongue twisters లాగా ఉంటాయి.
 
ఉదా.Pullipulikalum Aattinkuttiyum - Hey. it is quite difficult to pronounce..🐢🙊. 

ఈ చిత్రం లోని పాటపై కొన్నేళ్ల క్రితం ఒక పోస్ట్ వ్రాశాను.

ఇటీవల Solamante Theneechakal అనే చిత్రం కోసం LJ - VS కలిసి పనిచేశారు.

vidya sagar is a unique composer. He has composed some great melodies in Malayalam and Tamil movies. He is rated highly but rather under utilised. It can be said  that he is one if the finest intellectual classy music directors. 

తనకు కేరళ లో అధిక సంఖ్యలో అభిమానులు ఉన్నారు.

కొన్నేళ్లుగా విద్యాసాగర్ చిత్రాల సంఖ్య తగ్గింది. నదిలో కొత్త నీరు పారడం సహజం. 

This  is sort of comeback movie for both lal Jose and Vidya.

ఈ కొత్త చిత్రం లో పాటలు ఎలా ఉన్నాయో విందాము. 

1) విరల్ తొడట్టే - విద్యా సాగర్ సంగీతం ముప్పై ఏళ్లుగా evolve అవుతూ రావడం గమనించాను. finesse, subtlety, smoothening పెరుగుతూ వచ్చింది. Now he has reached the next level of composing which very few other composers have achieved. His music feels like an abstract painting now. This song corroborates it. 


Instant coffee రుచి కొన్ని పాటలకు ఉంటుంది. ఈ చిత్రం లో పాటలు filter coffee లాగా అనిపిస్తాయి.

పాడుకొనే కంటే వినడానికి బాగుంటాయి ఈ తరహా పాటలు. 


ఏదో లోకం లోకి ప్రయాణం చేసినట్లు అనిపిస్తుంది పాట వింటుంటే .గాయకుడు నకుల్ అభయంకర్ బాగా పాడాడు.
 -
2) ఆనందమో - another beautiful soft melody.  

ఈ పాటలు pastels లేత రంగులతో గీసిన చిత్రాలు. Orchestrization లో ఒక sublime touch కనిపిస్తుంది.

3) పంజారక్కో - a song composed in retro style of 50-60s. Uses  instruments like clarinet, Spanish Guitar etc. జాణవులే ( ఆదిత్య 369 ), నా సిరిచా దీబావళి (నాయకన్) పాటల కోవలో సాగుతుంది. అయితే విద్యాసాగర్ మార్కు సంగతులు పాటలో వినవచ్చు. 

He is still capable of creating good music if elements conspire and inspire him. 


Tuesday, November 15, 2022

సూపర్ స్టార్ కృష్ణ గారు 🙏🙏🙏

రామారావు గారు, నాగేశ్వర రావు గారి తరువాత తరం లో  ( 70s-80s)  కృష్ణ, శోభన్ బాబు, కృష్ణంరాజు గార్లు  సమకాలీన కథానాయకులు, పెద్ద హీరోలుగా వెలుగొందారు. 

The last big hero of this trio, Superstar Krishna Garu passed away today. 

Krishna Garu is a doyen of Telugu film industry.

To act as a lead hero in  more than 300 movies is  phenomenal.

He introduced cinemascope, 70mm, cowboy, James bond genre movies in Telugu movies.

కృష్ణగారు మంచి అందగాడు, పసిమి చాయ, నిండైన  వాచకం కలిగిన మంచి నటుడు. అంతకుమించి మంచి మనసు ఉన్న మనిషి గా పేరు తెచ్చుకున్నారు. Though he had limitations in terms of range of roles he could assay, he had a tremendous screen presence. He has good command over Telugu language. A very dignified person. He was a born hero.

కృష్ణ - విజయ నిర్మల గారు 60-70 ల లో దాదాపు 48 చిత్రాలలో నటించారు.

కృష్ణ - శ్రీదేవి, కృష్ణ - జయప్రద గార్ల కాంబినేషన్ అంటే ప్రేక్షకులు చాలా ఇష్టపడేవారు.

As a teenager, I used to be Krishna Garu fan. After NTR, krishana garu used to enjoy mass following.

కృష్ణ గారి చిత్రాలు ఎన్నో చూశాను. వాటిలో నాకు బాగా నచ్చిన మూడు చిత్రాలు 

1) అల్లూరి సీతారామరాజు -1974 iconic movie. No other actor can replicate Krishna garu performance. Magnum opus movie. Probably the best of his career. ఆయనకు జాతీయ ఉత్తమ నటుడు అవార్డు ఇవ్వవలసిన చిత్రం. He owned the role and gave life to the movie.

2) కృష్ణావతారం -  (1982) బాపు తీసిన చిత్రం. ఈ చిత్రం లో కృష్ణ విలక్షణంగా ఒక రౌడీ పాత్రలో కనిపిస్తాడు. I feel that this  was one of the best performances of Krishna garu.

3) కృష్ణార్జునులు - (1982) ఈ చిత్రం లో కృష్ణ శోభన్ బాబు కలిసి నటించారు. This was a well written role by the director Dasari. The conflict between two heros was well presented. Krishna mesmerized with his natural acting and dialogues in this movie.

కృష్ణ గారు మంచి టైమింగ్ ఉన్న నటుడు అని చెప్పలేము. అయితే free flowing roles  combination scenes ఇస్తే అద్భుతంగా నటించేవారు. అలాగే dances were not his cup of tea. There used to be some stiffness while he danced. Nevertheless viewers enjoyed his dances.

అందరూ హీరోలకు అభిమానులు ఉంటారు. అయితే  కృష్ణ గారి అభిమానులు ప్రత్యేకం. ఎందుకంటే ఎంతో మంది కృష్ణ గారిని స్వంత కుటుంబ సభ్యుడుగా భావిస్తారు. ఆయన కూడా వారిని అంతలా ప్రేమించేవారు.

తనయుడు మహేశ్ బాబు తనను మించిన పెద్ద స్టార్ అవటం కృష్ణ గారికి ఎంతో సంతృప్తిని కలిగించి ఉంటుంది.

రిటైర్ అయిన తరువాత హాయిగా ఆనందంగా జీవనం సాగిస్తున్నారు. ఇంతలో విజయనిర్మల గారు, సతీమణి ఇందిరమ్మ గారు, పెద్ద కుమారుడు రమేశ్ బాబు దూరం కావడం కృష్ణ గారికి తీవ్రమైన బాధ కలిగించింది. 

రాజకీయ నాయకులు, నటులు, అభిమానులు, సామాన్య ప్రజలు అందరికీ ఆత్మీయ వ్యక్తి, అభిమాన నటుడు శ్రీ కృష్ణ గారికి నమస్సుమాంజలి. A True legend. వారికి దాదా సాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డ్ ప్రకటిస్తే సముచితంగా ఉంటుంది.🙏



Wednesday, November 9, 2022

వెండికొండ పై విధుబింబం - ధర్మావతి

కర్ణాటక సంగీతం లోని రాగాలపై , మెలోడీ పాటలపై ఉన్న అభిమానం తో 2007 లో బ్లాగులలో ప్రవేశించినప్పటి నుంచి అడపా దడపా సంగీత రాగాలను ప్రస్తావిస్తూ కొన్ని పోస్టులు వ్రాస్తూ వచ్చాను. కర్ణాటక సంగీతం తో కొద్దిపాటి పరిచయం , శ్రవణ, సంచిత జ్ఞానమే తప్ప విశేష పరిజ్ఞానం ఏమీ లేదు. తేనెటీగ మకరందాన్ని పువ్వుల నుంచి సేకరించినట్లు public domain లోని వివిధ మూలాలనుంచి సమాచారం సేకరించి పోస్ట్ లు వ్రాయడం జరుగుతుంది. 

నాకు తెలిసి 2006-7 లలో వ్రాసే బ్లాగర్లు ఇప్పుడు అంతగా వ్రాయడం లేదు. Maybe they moved on to greener pastures. Or simply got bored. 

ఒక మంచి పాటను వెంటనే గుర్తించగలిగే దృష్టి కొంతవరకు ఉంది. 

ప్రతి భారతీయుడికి మాతృ భాషతో పాటు, సంస్కృత సాహిత్యం, శాస్త్రీయ సంగీతం, రామాయణ భాగవతాలు, ఉపనిషత్తులు, భగవద్గీత తో కొద్దిపాటి పరిచయమైనా ఉండాలి అనిపిస్తుంది.  To enrich our lives. 

పుష్కరకాలం క్రిందట ధర్మావతి రాగం లోని పాటలపై ఒక పోస్టు వ్రాశాను. 

మరొకసారి పుష్కర స్నానం చేస్తే పుణ్యం వస్తుంది.

మేళకర్త రాగాలు 72. అవి సంపూర్ణ రాగాలు. అందులో 36 రాగాలు  శుద్ధ మధ్యమం కలిగి ఉంటాయి. ( శంకరాభరణం, చారుకేశి, గౌరి మనోహరి, హరికాంభోజి, కీరవాణి ఇత్యాది రాగాలు)

36 ప్రతిమధ్యమం తో కూడినవి. ( కల్యాణి, చక్రవాకం, ధర్మావతి,వాచస్పతి, సింహేంద్ర మధ్యమం ఇత్యాది రాగాలు).

వెంకట మఖి అనే ఒక సంగీత శాస్త్రవేత్త, పండితుడు (1600-1650 కాలం) కర్ణాటక సంగీతం లోని రాగాలను శాస్త్రీయంగా విభజించి 72 మేళకర్త రాగాలను స్థిరపరచాడు. ఆ పద్ధతి ఇప్పటికీ కొనసాగుతున్నది. 

ఆ రాగాలకు సంఖ్యక్రమం కటపయాది పద్ధతిలో ఏర్పాటు చేశాడు. కటపయాది పద్ధతి గురించిన వివరణ ఈ వీడియోలో చక్కగా ఉన్నది.

జాజి, సంపెంగ, విరజాజి, పారిజాతం, గులాబి, చేమంతి.. వివిధ రకాల పూలు ప్రత్యేకమైన స్వాభావిక సుగంధం కలిగి ఉన్నట్లు, వివిధ రాగాలు వాటి. ప్రత్యేక స్వభావం, స్వరూపం, అస్తిత్వం కలిగి ఉన్నాయి. 

రాగాలు అన్నీ గొప్పవే. అయితే ఆ రాగాలు ఉపయోగించి మధుర గీతాలను సృజించిన వారు స్వరకర్తలు , వాగ్గేయకారులు. 

We are fortunate that we have huge body of outstanding and everlasting compositions created by vaggeyakaras.

Dharmavaati is the prati madhyama equivalent of Gouri Manohari ragam.

ధర్మావతి రాగం లో చక్కగా స్వరపరచిన మరి కొన్ని గీతాలు...

1) చంద్రప్రభ వాహనమున చక్కనయ్య కనరో 

ఈ గీతం శ్రీనివాసుని బ్రహ్మోత్సవాల కోసం ప్రత్యేకంగా వ్రాసి స్వరపరచ బడిన గీతం అనుకుంటాను. ఈ పాట చాలా బాగుంది. పాడిన వారు టిప్పు ,హరిణి. రచయిత, సంగీత దర్శకుడు ఎవరో తెలియలేదు.  This is a beautiful composition with very good lyrics. 

చరణం లో సాహిత్యం ఎంతో బాగుంది.

------------

చింతామణి మించిన సౌదామిని కాంతుల వెలిగేటి దేవుడు వేదవేద్యుడు 

వదనము విధుబింబమై మధురోహల మూలమై మదిమదిలో కొలువుతీరి మన మొక్కులు తీర్చుచు

చంద్రప్రభ వాహనమున చక్కనయ్య కనరో ఉపేంద్రుడై ఊరేగే ప్రియమాధవుడిదిగో 

------------

2) కోపం వస్తే మండుటెండ మనసు మాత్రం వెండికొండ  వాన మబ్బు లాంటి వాటం నీదయా ( తారక రాముడు - 1997- కోటి - సీతారామ శాస్త్రి - బాలు - చిత్ర )

చక్కని పాట. పాట పల్లవి  ఆకట్టుకుంటుంది. కోటి సంగీతం చాలా బాగుంది. సౌందర్య, శ్రీకాంత్ జోడీ బాగుంది. 

ఈ రాగం లో నా all time favourite పాట

మన్మథ లీల చిత్రం లోని హలో మై డియర్ రాంగ్ నంబర్ - ( 1976 - బాలు, ఎల్ ఆర్ ఈశ్వరి, ఎం.ఎస్. విశ్వనాథన్, ఆత్రేయ).బాలు, ఎల్. ఆర్. ఈశ్వరి గారు అద్భుతం గా పాడారు. Beautiful tune. 

అందెలరవమిది పదములదా (స్వర్ణ కమలం) ధర్మావతి రాగంలో ప్రాచుర్యం పొందిన పాట.

శ్రీ పూర్ణిమ కృష్ణ ఈమని - వేణుగానం - భజన సేయ రాదా ( మైసూరు వాసుదేవాచార్య కృతి ) . చెవులకి ఇంపుగా ఉంది.

ఆనంద భైరవి చిత్రం లో చైత్రము కుసుమాంజలి అనే అద్భుతమైన పాట ఉంది. ఈ పాటలో రమేశ్ నాయుడు గారు అమృత వర్షిణి, ధర్మావతి / రంజని రాగాలను చక్కగా ఉపయోగించాడు. వేటూరి సాహిత్యం, బాలు గానం అత్యుత్తమం గా ఉన్నాయి.

చైత్రము కుసుమాంజలి 

పంచమ స్వరమున ప్రౌఢ కోకిలలు

పలికే మరందాల అమృత వర్షిణీ.


వేసవిలో అగ్నిపత్రాలు రాసే

విరహిణి నిట్టూర్పులా కొంత సాగి

జలద నినాదాల పలుకు మృదంగాల

వార్షుక జలగంగలా తేలిఆడే 

నర్తనకీ, కీర్తనకీ, నాట్య కళాభారతికీ 

చైత్రము కుసుమాంజలి 


శయ్యలలో కొత్త వయ్యారమొలికే

శరదృతుకావేరి లా తీగ సాగి

హిమజల పాతాల, సుమశర బాణాల

మరునికి మర్యాదలే చేసి చేసి చలి ఋతువే, 

సరిగమలౌ నాద సుధా మధువనికీ

చైత్రము కుసుమాంజలి 

ఎంత గొప్ప సాహిత్యం. వేటూరి గారు🙏












Saturday, November 5, 2022

సింధుభైరవి - నవ్వినా ఏడ్చినా కన్నీళ్ళే వస్తాయి

కాలం తెలిసి ఆగిపోవడం తెలియకుండా  పరుగులు తీయడం ఒకేసారి జరిగితే ?

మనసు బరువెక్కడం తేలికపడటం రెండూ ఏకకాలం లో జరిగితే ?

హృదయం మంచు ముద్దలా ఘనీభవించి అంతలోనే కరిగిపోతే ?

సింధు భైరవి రాగానికి ఈ శక్తి ఉంది. There is some mystic ethereal transcendental quality to this ragam. 

ఆకాశం లాగా ఉందో లేదో తెలియనట్టు ఉంటుంది. ఘటం లో ఆకాశం , ఆకాశం లో ఘటం ఏకకాలం లో ఉన్నట్లు.

ప్రముఖ హిందూస్తానీ సంగీత విదుషీమణి శ్రీమతి అశ్విని భిడే గారి గానం ఇందుకు ఒక నిదర్శనం. మహా గాయకురాలు కీ. శే. కిశోరి అమోంకర్ , అశ్విని భిడే గార్ల గానం అనుభవైక వేద్యం.

హిందుస్తానీ సంగీతం లో ఈ రాగం భైరవిగా చెబుతారు. హిందూస్తానీ సంగీతం కచేరీ లలో భైరవి రాగం కచేరీ ముగింపులో పాడటం సంప్రదాయం గా ఉంది.

This raaga lends itself to many variations and embellishments. 

ముద్దబంతి పూవులో మూగకళ్ళ ఊసులో ఎనక జనమ బాసలు ఎందరికి తెలుసులే. 

పాటలో ఉన్న immortal words ' నవ్వినా ఏడ్చినా కన్నీళ్ళే వస్తాయి'. సింధు భైరవి రాగానికి కూడా అన్వయిస్తాయి అనిపిస్తుంది.

అలాగే కనులు తెరచినా నీవాయే నే కనులు మూసినా నీవాయే (పింగళి) - ఈ మాటలు కూడా సింధు భైరవికి సరిపోతాయి 

అలతి పదాలలో అనల్పమైన అర్థాలను చెప్పడం ఆత్రేయ లాగా ఎవరూ చేయలేరేమో.

'ఈ జీవన తరంగాలలో ' పాట  ఆత్రేయ  వ్రాసిన విధానం అనితర సాధ్యం.  brevity of words + gravity of meaning. (ఈ పాట సింధు భైరవి లో లేదు ) ఈ పాట లోని భావాలు మనసుపై చెరగని ముద్ర వేస్తాయి. 

He has this uncanny ability to convey profound meaning in  simple words. ఆత్రేయ గారు. 

సింధు భైరవి రాగం ఆధారం గా చేసుకొని స్వరపరచిన రెండు మంచి  పాటలు

1) వలయోసై (ఇళయరాజా - ఎస్పీ బాలు - లతా మంగేష్కర్). This is a song forever. All-time classic. Legends come together to deliver a masterpiece.

2) మిలే సుర్ మేరా తుమ్హారా - (iconic song on Doordarshan which presented a kaleidoscopic vision of the Indian languages music and cultures through renowned artistes).

ఎన్నో మంచి గీతాలు సింధు భైరవి రాగం లో ఉన్నాయి. అయితే ప్రధాన వాగ్గేయకారుల కృతులు  ఈ రాగం లో  లేవు.

ఈ రాగం pathos కు బాగా సూటవుతుంది. అయితే ఒక కామెడీ పాటకు కూడా ఈ రాగం ఉపయోగించడం  జీవిత చక్రం చిత్రం లో వినవచ్చు. This is one of my all-time favourite songs.

సువ్వీ సువ్వీ చూడే ఓలమ్మీ (జీవిత చక్రం - శంకర్ జై కిషన్ - సుశీలమ్మ -బాలు ).

ఈ కట్టెను కట్టెలు కాల్చక మానవు

ఆ కన్నీళ్లకు చితి మంటలారవు.

- unbelievable and unforgettable lyrics by athreya. They haunt us and gnaw at the heart. 









Sunday, October 30, 2022

సంగీత దర్శకుడు చక్రవర్తి - nostalgia నుంచి massteria దాకా



సంగీత దర్శకుడు చక్రవర్తి. - Yes. He composed music for close to 1000 movies. Astonishing feat indeed.

His tunes had an instant appeal for common man. He was well aware of his limitations and played to his strengths. 

ఆయన స్వరపరచిన పాటలు 

తొలి నాళ్లలో - Class గా మొదలై

మలి దశలో -  Mass గా మారాయి.

He was very popular and prolific in the 80s. ఆ కాలంలో అతను కొన్ని వందల చిత్రాలకు సంగీతం ఇచ్చాడు. చక్రవర్తి, వేటూరి కలిసి కొన్ని వందల పాటల తో తెలుగు అభిమానులను ఒక ఊపు ఊపారు.

చక్రవర్తి ఇచ్చే మాస్ బాణీ లకు, వేటూరి మసాలా లిరిక్స్ జత కలిస్తే, ఆ పాటలకు  హీరో హీరోయిన్లు స్టెప్పులు వేస్తే  అభిమానులు ఊగిపోయేవారు. డ్రైవర్ రాముడు, యమగోల లాంటి కొన్ని సినిమాలలో  కొన్ని పాటల పల్లవులు విని వేటూరిని నిలదీసిఫై చేయాలి అనిపిస్తుంది. అయితే అనేక గొప్ప గీతాలు కూడా వ్రాశాడు కనుక అదంతే అనుకోవాలి. 

Quite early in career as composer శారద చిత్రం లో మంచి సంగీతం ఇచ్చాడు. వ్రేపల్లె వేచెను, శారదా నను చేరగా పాటలు evergreen hits. బాబు చిత్రం లో పాటలు కూడా బాగుంటాయి. 

మల్లెపూవు (1978) చిత్రం లో చక్కని సంగీతం అందించాడు. ముఖ్యంగా చిన్నమాట ఒక చిన్నమాట పాట అద్భుతం. (వేటూరి, సుశీలమ్మ) . 

మల్లెపూవు చిత్రం లో ఓహో లలితా నా ప్రేమ కవితా అన్న పాట విలక్షణంగా ఉంటుంది. వేటూరి విశ్వరూపం చూపాడు. ముఖ్యంగా చరణాలలో పాట బాణీ నడక చాలా బాగుంటుంది. ధర్మావతి రాగాన్ని స్పృశిస్తూ సాగుతుంది. All-time classic song.

చక్రవర్తిని mass movies hijack చేశాక మెలోడీ పాటలకు కేవి మహదేవన్, సత్యం, రమేశ్ నాయుడు, రాజన్ నాగేంద్ర, ఇళయరాజా ఉండేవారు. అలాగే కే. విశ్వనాథ్ గారి చిత్రాలలోని సంగీతం వీనుల విందుగా ఉండేది. 

1981 లో ప్రేమాభిషేకం చిత్రం లో చక్రవర్తి జనరంజకమైన చక్కని పాటలు ఇచ్చాడు. ఈ చిత్రం లో అన్ని పాటలు super duper hits. క్రమేపీ ఆయన సంగీతం commercial, mass, crude గా మారిపోయింది. 

నిర్మాతలు, ప్రేక్షకులు, దర్శకులు, రచయితలు, నటులు, అప్పట్లో వచ్చిన కమర్షియల్ చిత్రాలు - ఇవన్నీ కూడా కారణం కావచ్చు.

అయితేనేమి. ఆయన 70లలో కొన్ని గొప్ప పాటలు స్వరపరిచారు. వాటిలో నాకు బాగా ఇష్టమైన కొన్ని పాటలు.

1) కుశలమా నీకు కుశలమేనా - 1975 (బలిపీఠం- దేవులపల్లి - బాలు -సుశీల ) -a beautiful song forever. Great orchestration, soulful lyrics and singing. A true masterpiece. Interludes are so beautiful in this song. Probably the best song of Chakravarthy garu.

2) ప్రతి అందం జంటకోసం కలవరించి పోతుంది (ఊర్వశి చిత్రం - 1974 - సినారె. - బాలు - వాణీ జయరాం).- ఈ పాటలో second interlude is so beautiful and captivating. సంజీవ్ కుమార్ గారు శారద గారు .a classy song. Lip sync is good in the song.

3) గుండెలోన ఒకమాటుంది -(1976-రాజా - సుశీలమ్మ - బాలు - ఆత్రేయ ).- beautiful song. Particularly notable is సుశీలమ్మ గారు rendition.

4) నీకు నాకు పెళ్ళంట - (జ్యోతి - 1976 - సుశీలమ్మ - బాలు - ఆత్రేయ ) -  lyrics, music, singing, picturization - 👌👌

చరణం చివర్లో వచ్చే ఆలాపన 👌👌

5) చీకటి వెలుగుల కౌగిటిలో -  ( చీకటి వెలుగులు 1975 - బాలు - సుశీలమ్మ - దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి) - తెలుగుదనానికి కేరాఫ్ అడ్రస్ లాగా అనిపించే పాట. స్వచ్ఛమైన ప్రేమను ఉదాత్తంగా చిత్రీకరించిన పాట. All time classic. దర్శకుడి అభిరుచి 👌

6) చిన్నమాట ఒక చిన్న మాట  - ( మల్లెపూవు, 1978, వేటూరి, సుశీలమ్మ) - a lovely song. సుశీలమ్మ గానం,లక్ష్మి నటన 👌👌

(7) కెరటానికి ఆరాటం తీరం చేరాలని - (జీవన తీరాలు 1977 , సినారె, బాలు, సుశీల ) - మంచి సాహిత్యం, మృదువైన సంగీతం, హాయి గా ఉన్న గానం 👌👌

ప్రాణం ఖరీదు, ( ఎలియల్లో ఎలియల్లో ఎందాకా ) పదహారేళ్ళ వయసు ( పంటచేలో పాలకంకి నవ్వింది ) చిత్రాలలోని పాటల్లో అసలు చక్రవర్తి కనిపిస్తాడు. తరువాతి కాలంలో  ఆయనకు అలాంటి natural, rustic songs compose చేసే అవకాశం రాలేదు అనిపిస్తుంది.

రాజ్ కోటి, కీరవాణి చక్రవర్తి గారి దగ్గర సహాయకులుగా ఉండి మంచి శిక్షణ పొందారు.

చంటబ్బాయ్ చిత్రం లో ఉత్తరాన లేవంది ధ్రువ నక్షత్రం పాట లో vintage చక్రవర్తి వినపడతాడు. A lovely song beautifully picturised by jandhyala. ఈ పాట చిత్రీకరణ చూసి దర్శకులు ఎంతో నేర్చుకోవచ్చు. 

అత్యధిక చిత్రాలకు సంగీతం ఇచ్చిన వారిలో ఇళయరాజా, ఎం. ఎస్. విశ్వనాథన్, చక్రవర్తి గార్ల రికార్డు పదిలంగా ఉంటుంది. 

🙏










Thursday, October 27, 2022

సింహేంద్ర మధ్యమం - కొన్ని సంగీత కబుర్లు

ప్రతిమధ్యమ మేళకర్త రాగాలలో  ఒక ప్రముఖమైన రాగం సింహేంద్ర మధ్యమం. లేదా సింహేంద్ర మధ్యం.

శుద్ధ మధ్యమం కలిగి ఉన్న కీరవాణి రాగానికి దగ్గరగా ఉంటుంది. 

ఒక పోలిక.

ప్రకృతి లో ఇప్పటి దాకా 118 మూలకాలు గుర్తించబడ్డాయి. ప్రతి మూలకానికి స్వాభావిక, ప్రత్యేక లక్షణాలు ఉన్నాయి. అయితే అన్ని మూలకాలు అతి సూక్ష్మ స్థాయి లో ఎలక్ట్రాన్, ప్రోటాన్, న్యూట్రాన్ అనే పరమాణువులు కలిగి ఉంటాయి అని చదువుకున్నాము. 

అలాగే కర్ణాటక సంగీతం లో 72 మేళకర్త రాగాలు ఉండగా అన్నింటికీ సప్త స్వరాలు లేక వాటి variants తో కలిసి 12 లేదా 16 స్వరాలు building blocks గా ఉన్నాయి.

ప్రతి రాగమూ విశిష్ట లక్షణాలు, ప్రత్యేక అస్తిత్వం కలిగి ఉన్నది. 

That was a  wild comparison to visualise how different arrangement of the same building blocks results in formation of distinct entities.

శాస్త్రీయ రాగాలకు సినిమా పాటలు bench mark కాదు కానీ తేలికగా గుర్తించడానికి అనువుగా ఉంటాయి.

సింహేంద్ర మధ్యమం రాగం లో ఇళయరాజా కొన్ని మంచి పాటలు బాణీ కట్టాడు.

(1) The iconic song  ఆనందరాగం  అమిత ప్రాచుర్యం పొందింది. 

( పన్నీర్ పుష్పంగళ్ 1981 - ఉమా రమణన్). Breathtaking music which runs like a wild stream. 

(2) రాజ్ కోటి - బావ బావమరిది చిత్రం లో బాణీ కట్టిన  పాట ఉత్తరాన నీలి మబ్బుల లేఖలో కీరవాణి రాగం తో పాటు --సింహేంద్ర మధ్యమం రాగాన్ని స్పృశిస్తూ సాగుతుంది. A beautiful song. పాట పల్లవి బాగుంది. అయితే చరణాలు typical veturi పద్ధతిలో ఉన్నాయి. వేటూరికి పాలు, వెన్న, జున్ను, మీగడ ఈ పదార్థాలు అంటే మక్కువ. అందుకే ఆయన పాటల్లో వాటి ప్రయోగం ఎక్కువ.

ఈ పాట బాణీ చాలా హాయిగా మధురంగా ఉంది. పాట వింటున్నప్పుడు అందులో ఏ పదాలు వస్తున్నాయో అసలు చూపు సారించలేము. మంచి బాణీ గల పాట లోని సాహిత్యం విడిగా చదువు కోవాలి. Words get drowned in melody of the tune.

అన్ని కళల పరమార్థమొక్కటే. అందరినీ రంజింపజేయుటే అని వేటూరి ఒక పాటలో వ్రాశాడు.

(3) గోపుర వాసలిలే అనే చిత్రం లోని ఈ పాట కూడా బాగుంటుంది. (ఇళయరాజా - ఎస్. జానకి)

సంప్రదాయ సంగీతం లో త్యాగరాజ స్వామి కృతి నీదు చరణములే గతి యని నెర నమ్మిన వాడను

( బాలమురళి మృదు గాత్రంలో 1958)

తమిళ సంగీత దర్శకులు అసకృత్తుగా ఈ రాగంలో పాటలు స్వరపరిచారు. అయితే తెలుగు స్వరకర్తలు అరుదుగా ఉపయోగించారు అనిపిస్తుంది.

సంప్రదాయ రాగాలను అనువుగా ఉపయోగించి పాటలు స్వరపరిచే అలవాటు క్రమేపీ తగ్గిపోతున్నది. మేని తోనే ఆగిపోయే పాట మనసు చేరుకోలేదు. మనసును దాటి ఆత్మను అందుకునే నాదం శాస్త్రీయ సంగీతం లోనే సాధ్యం.









 

Sunday, October 23, 2022

కాంతార చిత్రం లో ప్రస్తావించిన కొన్ని ముఖ్య విషయాలు

కన్నడ చిత్రం కాంతార ప్రేక్షకుల, విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకుంది.

ఈ చిత్రం ద్వారా రచయిత దర్శకుడు నటుడు అయిన రిషభ్ శెట్టి భారత దేశంలో Native cultures, pagan traditions ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలను  నిజాయితీగా చూపించే ప్రయత్నం చేశాడు.

It is good movie. Honest, raw, rustic, unapologetic in its premise and presentation. 

Shetty has done a good job in weaving a commercial story that shows respect to native tradition, with forest deities at its core.

అన్యమత వలస పాలనలో దాడికి గురి అయిన హైందవ భారతీయ సంస్కృతి ,మన పండుగలు, మన ఆలయాలు, గ్రామీణ, వనవాసులు , గ్రామీణ ఉత్సవ సంప్రదాయాలు, కట్టు బాట్లు, సంప్రదాయ కళలు, సాహిత్యం ...

స్వాతంత్య్రం అనంతరం సమున్నతి, అభ్యదయం పొందలేక secularism పంజరం లో బందీగా మిగిలాయి. 

In general, మన మీడియా, సినిమా, పాఠ్య పుస్తకాలు మహోన్నతమైన మన సనాతన ధర్మం పట్ల నకారత్మక, తిరస్కార ధోరణి తో వ్యవహరిస్తున్నాయి అన్నది  కఠోర వాస్తవం.

ముఖ్యంగా ప్రకృతి శక్తులు, గ్రామ దేవతలు, వనదేవతలు, వారితో అవినాభావ సంబంధం, అనుబంధం, భక్తి కలిగి ఉన్న ప్రజలు... 

పై విషయాలపై అవగాహనాలేమి, తిరస్కార భావంతో అహంకార పూరితంగా వ్యవహరించే, అధికార వ్యవస్థలలోని కొందరు వ్యక్తులు.

దేవతల, ప్రకృతి శక్తుల అనుగ్రహం  ఆగ్రహం అర్థం చేసుకోలేని అహంకార పూరిత, స్వార్థ పరులకు ఈ చిత్రం ఒక  సమాధానం చెబుతుంది.

Government institutions, certain faiths and officials often function with holier than thou attitude . They think that it is their right to reform  native people whereas many a time it is such instituitions, officials and faiths  which need reform.

వందల ఏళ్లుగా ఎవరికీ ఏ సమస్యా లేకుండా టపాకాయలు పేల్చి చిన్నా పెద్దా ఆనందంగా హిందువులు జరుపుకునే  పండుగలపై ఆంక్షలు పెట్టడం.- The movie subtly raises such issues.

There is an important lesson in the movie.

The way the adament forest official eventually understands the significance of native traditions and respects them shows the writer- director's vision.

దేవతల ఆగ్రహం, అనుగ్రహం ఆ దేవతలతో, ప్రకృతి శక్తులతో మమేకమైన ప్రజలకు తెలుస్తుంది. మట్టితో, అడవితో,  జంతువులతో స్థానికులకు ఉన్న మమకారం, అనుబంధం,  so called refined, educated , intellectuals, officials, అర్థం చేసుకోవాలి అన్న సందేశం ఉంది.

విశ్వాసం, భక్తి ఉన్నవారికి దేవతల, ప్రకృతి శక్తుల, వన దేవతల రక్షణ, అనుగ్రహం తప్పక ఉంటుంది. 

అలాగే స్వార్థ పూరిత వ్యక్తులు, land lords, అమాయకులకు అన్యాయం చేస్తే దేవతల ఆగ్రహం ఎలా ఉంటుందో .. చిత్రం లోని చివరి 20 నిముషాలు చూస్తే తెలుస్తుంది.

Great performance by Rishabh Shetty in the climactic moments. Audience will feel the presence of the Deity in the Bhuta kola.

The music, photography and acting of lead actors is natural and in keeping with the tenor of the movie.

వరాహరూపం పాట సంగీతం, చిత్రీకరణ విస్మయం కలిగిస్తుంది. అయితే taikkudam bridge అనే musical band వారి నవరసం అనే పాటను పోలిఉంది అని తెలిసింది.  Yes. Varaharoopam is inspired from the navarasam song. They should have given credit to taikkudam bridge.

భూత కోల, పోతురాజులు, గణాచారులు, రంగం, అమ్మోరు, ఆవహించడం ..ఈ సంప్రదాయాలు మన దేశ ప్రజల విభిన్న సంస్కృతిలో అంతర్భాగం. ఈ సంప్రదాయం తరతరాలుగా ఆచరించే కుటుంబాలు, వారిని విశ్వసించే, గౌరవించే ప్రజల మనోభావాలను గౌరవిస్తూ, ఒక మంచి చిత్రాన్ని అందించిన రిషభ్ శెట్టి అభినందనీయుడు. క్షేత్రం, మూల దేవత, క్షేత్ర పాలక దేవతల ప్రాధాన్యం గురించి చెప్పడం బాగుంది.

Within the commercial format, the movie showcased the native tradition with honesty.

భారతీయ సంస్కృతి, సంప్రదాయాలను ప్రతిబింబించే మరిన్ని చిత్రాలు ఇదే ఒరవడి లో వస్తే బాగుంటుంది.

దేవీ మాహాత్మ్యం పురాణం ఆధారంగా ఒక అద్భుత చిత్రం నిర్మాణం జరిగితే బాగుంటుంది అని నా ప్రగాఢ ఆకాంక్ష.🙏