Friday, February 3, 2023

కె. విశ్వనాథ్ గారు - కళా తపస్వి.

మనిషి ఏ వృత్తిలో ఉన్నా ధార్మిక ప్రవృత్తి ఉంటే ఆ  జీవితం ధన్యత పొందుతుంది. విశ్వనాథ్ గారు అందుకు ఒక ప్రబల ఉదాహరణ.

విశ్వనాథ్ గారి చిత్రాల గొప్పదనం గురించి అనేకమంది అనేక సార్లు చెప్పుకుంటూ ఆనంద పడుతుంటారు. మన మనసులపై అంత బలమైన ముద్ర వేశాయి అవి. 

ఆయన చిత్రాల లోని అనేక సన్నివేశాలు, పాత్రలు మన కళ్లముందు సజీవంగా కదలాడుతాయి.

ఆయన తీసిన ప్రతి చిత్రం లోనూ మనం ఆనందపడే సంగీతం , సాహిత్యం, కథ, నటన, తెలుగుదనం, విలువలు, బలమైన సన్నివేశాలు -  తప్పనిసరిగా భాగంగా ఉంటాయి. 

విశ్వనాథ్ గారి చిత్రాలలో ప్రథమ ద్వితీయ స్థానాలలో  శంకరాభరణం, సాగర సంగమం ఉంటాయి అని చెప్పవచ్చు.

శంకరాభరణం చిత్రంలో నిజానికి సోమయాజులు, మంజు భార్గవి గారికి జాతీయ అవార్డు ఇవ్వాలి. అలాగే స్వర్ణ కమలం ఉత్తమ చిత్రం, దర్శకుడికి కూడా ఇవ్వాలి. అయితే అప్పట్లో వామపక్షవాద బికారి చిత్రాలు తీసే వారికే ఎక్కువగా అవార్డులు వచ్చేవి.అలాంటి వాళ్ళు అవార్డు కమిటీ లలో ఉండేవారు.

శంకరాభరణం లో అల్లు రామలింగయ్య గారి పాత్ర ఎంత బాగా వచ్చింది. మంచి నటులకు సరైన గౌరవప్రదమైన పాత్రలు సృష్టించి ఇవ్వడం దర్శకుడి అభిరుచికి సహృదయతకు నిదర్శనం.

కథానాయకుల పాత్రలకే కాక సహాయ నటులకు, హాస్య నటులు, అతి చిన్న పాత్ర పోషించే వారికి కూడా ఒక గౌరవం, సముచిత స్థానం ఇవ్వడం విశ్వనాథ్ గారి చిత్రాలలో గమనించ వచ్చు. 

హీరో పాత్రలను మాత్రమే గొప్ప చేసి హాస్య పాత్ర ధారుల చెంప పగలగొట్టే, అవమానించే సన్నివేశాలు, అసభ్య, అశ్లీల సన్నివేశాలు  ఆయన చిత్రాలలో ఉండవు. ఎందుకంటే ఆయన సహజ ప్రవృత్తి ధార్మిక స్వభావం. ఎదుటి మనిషిని గౌరవించే తత్త్వం. 

సాగర సంగమం చిత్రం లో కమల్ హాసన్, జయప్రద ల మధ్య ప్రేమ చిగురించే సన్నివేశాలు వారు ఇంట్లో ఫోటో తీసుకునే సన్నివేశం, నాట్య ప్రదర్శన లో కమల్ పేరు చూసుకున్నప్పడు వచ్చే సన్నివేశం - immortal scenes.

అనంతపురం లో రఘువీరా థియేటర్ లో  సాగర సంగమం చిత్రం విడుదల అయిన మొదటి రోజు మొదటి ఆట చూసిన విషయం గుర్తు ఉంది. ఒక స్నేహితుడు లైను లో దూరి టిక్కెట్టు సంపాదించాడు. కమల హాసన్ నట జీవితం లోనే అత్యుత్తమ చిత్రం సాగర సంగమం.

స్వర్ణ కమలం చిత్రం లో ఒక ఘనాపాటి పండితుని ఒక పై అధికారి అవమానించే సన్నివేశం మరచిపోలేము.  ఒక గొప్ప వేద పండితుని పట్ల అధికారి అనుచిత  ప్రవర్తనను చూపే సన్నివేశం. 

ఆయన చివరగా తీసిన కొన్ని చిత్రాలు అంతగా ఆదరణ పొందలేదు. అయితే వాటిలో కూడా కొన్ని మంచి సన్నివేశాలు ఉన్నాయి.

In my view Vishwanath garu was a master story teller.  Screenplay is his strength. 

ఆయన తీసిన అద్భుత చిత్రాలకు - ఏడిద నాగేశ్వరరావు వంటి అభిరుచి ఉన్న నిర్మాతలు, అద్భుత మయిన నటులు, వేటూరి, జంధ్యాల, సీతారామ శాస్త్రి, సినారె, ఆత్రేయ, కేవి మహదేవన్, రాజేశ్వరరావు గారు, ఇళయరాజా , గొప్ప ఛాయాగ్రాహకులు, గాయకులు - ఈ గొప్ప బృందం సహకారం ఎంతో ఉంది.

ముఖ్యంగా వేటూరి గారు సిరిసిరి మువ్వ, శంకరాభరణం చిత్రాలలో విశ్వ రూపం చూపారు. 

సప్తపది, శంకరాభరణం చిత్రాలలో  జంధ్యాల గారి సంభాషణలు చాలా గొప్పగా ఉంటాయి.

సంగీత సాహిత్య సమలంకృతే, దొరకునా ఇటువంటి సేవ, విరించినై విరచించితిని, ఆడవే మయూరీ, రావమ్మా మహాలక్ష్మీ, మావిచిగురు తినగానే, శివపూజకు చిగురించిన, ...  Immortal claasics.

విశ్వనాథ్ గారి పట్ల చలన చిత్ర పరిశ్రమ లో ఉన్న అందరికీ అపారమైన గౌరవం ఉంది. అది అభినందించదగ్గ విషయం. కళా తపస్వి అన్న పేరు విశ్వనాథ్ గారికి ఎంతైనా సార్థకం.

విశ్వనాథ్ గారి గొప్ప చిత్రాలను కొత్త తరానికి, రాబోయే తరాలకు కూడా అందించే ప్రయత్నం జరగాలి.

Fortunate to have been born in the same era of the legend K Vishwanath garu.🙏


Wednesday, January 25, 2023

మధుర గాయని వాణీ జయరామ్ గారు


వాణీ జయరామ్ గారికి 2023 సం. పద్మ భూషణ్ పురస్కారం ప్రకటించడం ఆనందం కలిగించింది.

70s 80s లలో వచ్చిన కన్నడం, తమిళం, తెలుగు, హిందీ చిత్రాలలో ఆమె అనేక అద్భుత గీతాలు పాడారు. 

అనేక భక్తి గీతాలు పాడారు.  ఇప్పటికీ పాడుతున్నారు.

కర్నాటక సంగీతం హిందుస్తానీ సంగీతం రెండింటిలోనూ శిక్షణ పొందారు వాణీ జయరామ్ గారు. ఆమె తొలినాళ్లలో స్టేట్ బ్యాంక్ ఉద్యోగిని గా పని చేస్తూనే సంగీత రంగంలో కూడా కృషి చేశారు.

1971 సం. లో వచ్చిన గుడ్డీ చిత్రం లోని ' బోలి రే పపిహరా ' వసంత్ దేశాయి సంగీతం లో పాడిన పాట అమిత ప్రాచుర్యం పొందింది. ఆమె భారత రత్న పండిట్ రవిశంకర్ గారి సంగీతం లో వచ్చిన మీరా చిత్రం లో ప్రధాన గాయని గా అద్భుతంగా పాడారు. ఒక దశలో హిందీ చిత్ర రంగం లో ఆమె లతా మంగేష్కర్, ఆశా భోంస్లే గారితో సమానంగా రాణిస్తారు అని భావించిన తరుణం లో కొన్ని కారణాల వల్ల హిందీ రంగం నుంచి దక్షిణాదికి వచ్చేశారు. 

తమిళంలో ఎమ్మెస్ విశ్వనాథన్ , కన్నడం లో ఎం. రంగారావు, విజయ భాస్కర్, రాజన్ నాగేంద్ర , తెలుగులో కే వీ మహదేవన్ గార్లు ఆమెను బాగా ప్రోత్సహించగా అనేక మరపురాని గీతాలు పాడారు. మలయాళం రంగంలో కూడా అనేక గీతాలు పాడారు.

తెలుగు వారికి ఆమె పాడిన ఎన్నెన్నో జన్మల బంధం నీదినాది  (పూజ 1975 - రాజన్ నాగేంద్ర) , పూజలు చేయ పూలు తెచ్చాను, నింగీ నేలా ఒకటాయెలే  పాటలు అంటే చాలా ఇష్టం.

ఈ సినిమా విడుదల అయిన రోజుల్లో సినిమా బండిలో ఎన్నెన్నో జన్మల బంధం పాట వినిపిస్తుంటే ఆ బండి వెనుకే మైమరచిపోయి వింటూ వెళ్లిన విషయం నాకు ఇప్పటికీ గుర్తు ఉంది. A song which is very dear to my heart.

70s 80s లలో అనంతపురం లో ధార్వాడ్ మత్తు గుల్బర్గా , బెంగుళూరు  స్టేషన్లు రేడియో లో  బాగా వచ్చేవి. అద్భుతమైన కన్నడ పాటలు ఎక్కువగా వినే అవకాశం ఉండేది. నిజం చెప్పాలంటే తెలుగు కంటే కన్నడం పాటలు నచ్చేవి. అప్పుడు రాజన్ నాగేంద్ర, ఎం. రంగారావు, విజయ భాస్కర్, ఉపేంద్ర కుమార్, సత్యం గార్ల సంగీతం లో ఎస్పీ బాలు, జానకి, రాజకుమార్ , వాణీ జయరామ్ గార్లు పాడిన పాటలు అద్భుతం గా ఉండేవి. అది ఒక స్వర్ణ యుగం.

కే విశ్వనాథ్ గారి  శంకరాభరణం, స్వాతి కిరణం, శృతి లయలు, స్వర్ణ కమలం  చిత్రాలలో వాణీ జయరామ్ గారు పాడిన పాటలు శాశ్వతం గా నిలిచి ఉంటాయి. శంకరాభరణం 1980, స్వాతి కిరణం 1991 చిత్రాలలోని పాటలకు జాతీయ ఉత్తమ గాయని అవార్డు అందుకున్నారు.  తొలిసారిగా అపూర్వ రాగంగళ్ 1975 చిత్రం లో జాతీయ ఉత్తమ గాయని అవార్డు అందుకున్నారు. 

శాస్త్రీయ సంగీత ఆధారిత గీతాలకు వాణీ జయరామ్ గారు పూర్తి న్యాయం చేయగలరు.

ఏ భాషలో పాడినా మాతృభాష లాగా అనిపించే స్పష్టమైన ఉచ్చారణ, మాధుర్యం, భావుకత తో పాడతారు. సుశీల గారు, జానకి గారు తరువాత వాణీ జయరాం గారు ఆ తరువాత చిత్ర గారు. వీరితో చలన చిత్ర సంగీత స్వర్ణయుగం ముగిసి పోయింది.

కన్నడం లో రాజ్ కుమార్ గారితో కవిరత్న కాళిదాసు చిత్రం లోని పాటలు అద్భుతం గా ఉంటాయి.

సదా కణ్ణలి ప్రణయదా కవితె హాడువే - ఎంత హాయి గొలిపే పాట. బృందావన సారంగ రాగం లో ఎం. రంగా రావు గారి సంగీతంలో రాజకుమార్ వాణీ జయరామ్ గార్లు అద్భుతం గా పాడారు. జయప్రద గారు ఎంత అందం గా ఉన్నారు.

మేఘమే మేగమే పాట (  1981 తమిళ చిత్రం లోనిది) వాణీ జయరామ్  గారు అద్భుతంగా పాడారు. ఇదే పాట తెలుగు చిత్రం మంచు పల్లకీ లో మేఘమా దేహమా - ఎస్ జానకి గారు అంతే గొప్పగా పాడారు. ఈ పాటకు ఒక ప్రసిద్ధ గాయకుడు పాడిన  గజల్ ఆధారం అని తెలుస్తుంది. 

Living legend వాణీ జయరామ్ గారు 🙏🙏🙏

Saturday, January 14, 2023

నాటు నాటు - కీరవాణి గారు - కొన్ని సినీ సంగీత కబుర్లు



నాటు నాటు పాటకు golden globe వచ్చింది. ఆస్కార్ అవార్డు కూడా రావచ్చేమో. వస్తే ఆ పాట చరిత్రలో నిలిచిపోతుంది.

ఇంతకీ నాటు నాటు పాట ఎలా ఉంది ? సాహిత్య, సంగీత పరంగా అంత గొప్ప స్థాయి లో ఉంది అని చెప్పలేము. అయితే పాటను సినిమాలో చిత్రీకరించిన విధానం, NTR, రామ్ చరణ్ ల synchronised dance, పాట కథలో అంతర్భాగమైన తీరు. Overall package leaves an immense impact. The credit should go to the director Rajamouli for conjuring up the magical scene.

This award is a well deserved recognition for the entire body of music created by  కీరవాణి గారు and not just one song.

రహమాన్  జయహో పాట కు ఆస్కార్ అవార్డు అందుకున్నాడు. నిజానికి అదేమీ అంత గొప్ప పాట కాదు. అయితే ఆస్కార్ అవార్డు ఇవ్వదగ్గ పాటలు ఎన్నో ఇదివరకే రహ్మాన్ ఇచ్చి ఉన్నాడు. Oscar was a recognition for his career spanning decades. స్నేహితుడా, రోజా పాటలు, కండుకొండేన్, న్యూ యార్క్ నగరం, కల కల వెన -- these are masterpieces. Each of them deserves an Oscar.

ఇప్పుడు magnum opus movies కు సంగీతం ఇవ్వాలంటే కీరవాణి గారు is the final word. He is ahead of even Rahman in this aspect.  He knows how to score music for larger than life movies. అలాగే భక్తిరస చిత్రాలు.

గొప్ప సంగీత దర్శకులు సైతం కాలానుగుణంగా update కాలేక పోయారు. Even maestro ilayaraja became a pale image of himself after maybe 1995 or so. 

నా ఉద్దేశ్యం లో ఇళయరాజా 1981-89 కాలం లో గొప్ప సంగీతం సమకూర్చాడు. ఆ తరువాత తన సంగీతం లో స్థాయి తగ్గుతూ వచ్చింది. 

Keeravani gave ordinary music for many movies. Still he kept coming up with great music occassionally. He updated and adapted to modern times without compromising melody. His USP. He is probably one of the few sentinels of old school of music.

బాహుబలి సినిమాలో అద్భుతమైన సంగీతం ఇచ్చాడు. He elevated many movies with his RR.

ఇటీవల బింబిసార చిత్రం లో కూడా ఒక మంచి పాట  ఇచ్చాడు. A beautiful song indeed. One of the best songs in recent times.

కీరవాణి సంగీతం లో నాకు బాగా నచ్చిన కొన్ని పాటలు.

1) రోసా రోసా - రాజహంస చిత్రం.  I like this song for its tune, music beat and picturization.

2) ఒక మనసుతో ఒక మనసుకు ముడి - ఈ అబ్బాయి చాలా మంచోడు చిత్రం. కల్యాణి రాగం లో  ఉన్న ఈ పాట అద్భుతం. చంద్రబోస్  సాహిత్యం చాలా బాగుంటుంది. One of my all-time favourites.

3) తెలుసా మనసా ఇది ఏనాటి అనుబంధమో -  క్రిమినల్ చిత్రం . This may be keeravani garu best song. The humming  was inspired from an English album Euphoria. Still the entire song is his own creation. హిందీ లో కూడా ఈ పాట చాలా ప్రాచుర్యం పొందింది.

4) గోరువంక వాలగానే గోపురానికి - గాండీవం చిత్రం - memorable song with great music, lyrics, singing with ensemble cast. Icing on the cake is Mohanlal. ఈ చిత్రానికి గాండీవం అన్న పేరు ఎందుకు పెట్టారో తెలియదు కానీ మెచ్చుకోవాలి.

5) అనుకోకుండా ఒక రోజు - I wanna sing

A peppy song with great tune and lyrics. I was surprised keeravani garu composed this song. 

6) పవిత్ర బంధం - గుంతలకిడి . I would rather not talk about the lyrics or Telugu accent of Asha bhosle in this song. Still this is a beautiful creation of Keeravani garu.

If the subject inspires him, keeravani garu can raise his music by a few notches.

కీరవాణి గారికి పద్మ భూషణ్ అవార్డు రావాలి అని ఆశిస్తాను.🙏





Friday, December 30, 2022

నారాయణ తీర్థులు - శ్రీ కృష్ణ లీలా తరంగిణి


నారాయణ తీర్థుల వారి కృష్ణ లీలా తరంగిణి పుస్తకము (వావిళ్ళ వారి ప్రచురణ) పుస్తక ప్రదర్శన ఉత్సవంలో లభించినది.  ఆంధ్ర తాత్పర్య సహితము. 

త్యాగరాజు - అన్నమయ్య - రామదాసు - నారాయణ తీర్థులు - సదా శివ బ్రహ్మేంద్ర స్వామి - క్షేత్రయ్య ....

ఎంతటి మహనీయులు వారు ? ఎటువంటి గొప్ప అనుభూతి తో, భక్తితో సంగీత సాహిత్య సృష్టి చేశారు. 

వారు మనకు అందించిన అమూల్య సంపదను భక్తితో కాపాడుతూ, కొనసాగిస్తూ వస్తున్న వారి శిష్య ప్రశిష్యులు, రస హృదయులు, మహారాజ పోషకులు - ఎందరో మహానుభావులు అందరికీ వందనములు.🙏🙏🙏

ఈ పుస్తకము నుంచి కొన్ని విశేషములు.

కృష్ణ భక్తాగ్రేసరులలో నారాయణ తీర్థుల వారిది ఉన్నత స్థానము . మాధవానలుడను వైష్ణవుడు వెనుకటికి బిల్హణుడు గా, లీలా శుకుడు గా, జయదేవుడు గా నవతరించి చివరికి నారాయణ తీర్థులుగ నుదయించి ముక్తి చెందిరి. వీరు కాశీ క్షేత్రము లో గంగా తీరమున బహు కాలము నివసించి బ్రహ్మ విద్యా ప్రచారము గావించిరి. తదుపరి దక్షిణ దేశమును చేరి 1745 వ సంవత్సరములో కావేరీ తీరమునందు ఒక గ్రామమున సిద్ధిపొందిరి. వారు డెబ్బది సంవత్సరములు జీవించిరి అని యూహ చేయబడుచున్నది. 

శ్రీ కృష్ణ లీలా తరంగిణి సంస్కృత భాష లో వ్రాయబడిన సంగీత రూప కావ్యము. భాగవతమున ద్వాదశ స్కంధములు యున్నట్లే ఈ కావ్యమున పన్నెండు తరంగములు కలవు. కృష్ణుని లీలలు తరంగముల వలె సుందర లలిత మృదు మధుర పదముల తో వర్ణింప బడుటచే శ్రీ కృష్ణ లీలా తరంగిణి యను కావ్య నామము ఎంతైన సార్థకము యగుచున్నది.

జయదేవుని గీత గోవిందము శృంగార రస ప్రధానము కాగా కృష్ణ లీలా తరంగిణి కావ్యము భక్తి రస ప్రధానముగా నిర్మించబడినది.

నారాయణ తీర్థులు ఆంధ్రులు. తల్లావజ్ఝల వంశము. వీరి పూర్వాశ్రమ నామము గోవింద శాస్త్రి. గుంటూరు సీమ లోని కాజ గ్రామ వాసులు అని యూహించిరి.

వీరి కృతులలో నారాయణ తీర్థ ముద్రను చూపినారు.

గీత గోవిందము, శ్రీ కృష్ణ కర్ణామృతము, శ్రీ కృష్ణ లీలా తరంగిణి -- ఈ మూడు కావ్యములు కృష్ణ భక్తి సాహిత్యము లో అత్యుత్తమ రచనలు గా ప్రసిద్ధి పొందినవి.

ఈ కావ్యము యొక్క  ప్రథమ తరంగము కృష్ణుని జనన వృత్తాంతము తో ప్రారంభించి కృష్ణుని బాల్యము, లీలలు, గోవర్ధనోద్ధారము, రాస క్రీడ, అక్రూర వృత్తాంతము, కంస వధము, ద్వాదశ తరంగమున రుక్మిణీ కల్యాణముతో పూర్ణమవుతున్నది. కావ్యము అంతయు రమణీయ వర్ణనలతో, అత్యంత మనోహరముగా నిర్మింప బడినది.

ఈ కావ్యము లోని శబ్ద సౌందర్యము , భావ వైచిత్రి, పరమాత్మ తత్త్వ నిరూపణము, భక్తి పారమ్యము లను వర్ణించుట కంటే అనుభూతి చెందుట ఆనంద దాయకముగా తోచును. 

---------

ఒక ప్రసిద్ధ తరంగము. రాగము. ముఖారి. ఆది తాళము.

పల్లవి. 

కృష్ణం కలయ సఖి సుందరం బాల కృష్ణం కలయ సఖి సుందరం

అనుపల్లవి.

కృష్ణం గత విషయ తృష్ణం జగత్ప్రభ విష్ణుం సురారిగణ జిష్ణుం సదా

బాలకృష్ణం కలయ సఖి సుందరం

చరణములు.

1. నృత్యంతమిహ ముహురత్యంత మపరిమిత భృత్యానుకూలం  అఖిలసత్యం సదా బాల
కృష్ణం కలయ సఖి సుందరం

2. ధీరం భవజలధిపారం సకలవేదసారం సమస్తయోగితారం సదా 

బాలకృష్ణం కలయ సఖి సుందరం

3. శృంగార రసభర సంగీత సాహిత్య గంగాలహరీ ఖేల సంగం సదా 

బాలకృష్ణం కలయ సఖి సుందరం

4.రామేణ జగదభి రామేణ బలభద్రరామేణ సహావాప్త కామేన సదా బాలకృష్ణం కలయ సఖి సుందరం

5. రాధారుణాధర సుధాపం సచ్చిదానందరూపం జగత్త్రయ భూపం సదా బాలకృష్ణం కలయ సఖి సుందరం

6.దామోదరమఖిల కామాకరం         ఘన శ్యామాకృతిమసుర భీమం సదా బాలకృష్ణం కలయ సఖి సుందరం

7.అర్థం శిధిలీకృతానర్థం శ్రీ నారాయణ తీర్థ పరమపురుషార్థం సదా 

బాలకృష్ణం కలయ సఖి సుందరం

-----------

తాత్పర్యము ఇచ్చిన తీరు :

ఓ చెలీ సుందరాకారుడగు నా బాలకృష్ణుని జూడుము.

సకల లోకములకు గారణ భూతుడైనను, రాక్షసులకు శత్రువగు శ్రీమన్నారాయణుడయ్యును, విషయము లందు ఇచ్ఛ లేని వాడయ్యును, బాలుని వలె నటించు చున్నాడు.

----------

షష్ఠ, సప్తమ, అష్టమ తరంగములలో గోపికలు, కృష్ణుడు, రాధా దేవి  జరిపిన సంభాషణలు, రాసక్రీడ అత్యంత రమణీయంగా కృతుల రూపంలో కూర్చబడినవి. గోపికా బృందమునకు నిర్గుణ పరబ్రహ్మ స్వరూపమును గురించి సగుణ బ్రహ్మ రూపముగా కృష్ణుడు చేసిన యుపదేశములు, యథార్థమును గ్రహించి వారు చేసిన స్తుతులు,   ఈ తరంగములకు ఆంధ్రము నందు ఇచ్చిన తాత్పర్యము, వ్యాఖ్య  ద్వైత అద్వైతముల సమన్వయము, వివిధములుగా కనిపించే ఒకే పరమ సత్యమును అద్భుతంగా  ఆవిష్కరించినది. 

ఆద్యంతమూ శ్రీకృష్ణుడు పరబ్రహ్మ స్వరూపుడే యను నుత్తమాశయము పోషింపబడినది. 

-------

కృష్ణం కలయ సఖి సుందరం, 

నీల మేఘ శరీర, 

ఆలోకయే శ్రీ  బాలకృష్ణం, 

గోవర్ధన గిరిధర గోవింద,

బాల గోపాల కృష్ణ పాహి,

ఏహి ముదం కృష్ణ దేహి,

జయ జయ దుర్గే జితవైరి వర్గే 

---------

ఇత్యాది తరంగములు బహుళ ప్రచారము పొందినవి.

ఈ తరంగములు పాడుకొనుటకే గాక నృత్య రూపకములకు కూడా అనువుగా ఉన్నవి. ఈ గ్రంథమును పరిశీలనాత్మక దృష్టితో చదివి అందలి సారమును గ్రహించవలసి ఉన్నది.

కృష్ణం కలయ సఖి సుందరం - తరంగం

నీల మేఘ శరీర - కూచిపూడి నృత్యం

శ్రీ వేంకటేశ్వర భక్తి ప్రసార వాహిని వారు ప్రతి వారం ఒక కృష్ణ లీలా తరంగమును శిక్షణా పూర్వకమైన కార్యక్రమం ద్వారా ప్రసారం చేస్తున్నారు. చాలా మంచి కార్యక్రమం.

కృష్ణం వందే జగద్గురుమ్.

వందే పరమానంద మాధవం.

🙏🙏🙏









Sunday, December 18, 2022

నేపథ్య గాయకుడు పి. జయచంద్రన్ - భావగాయకన్

మళయాళ చిత్ర సంగీత జగత్తులో జేసుదాసు తరువాత అంత పేరున్న గాయకుడు పి. జయచంద్రన్. 

గంభీరమైన గాత్రం, స్పష్ట మైన ఉచ్చారణ, భావ యుక్తమైన గానం కలిగిన ఆయనను భావగాయకన్ అని వారు గౌరవిస్తారు. 

80 -90 లలో ఆయన తమిళ, తెలుగు, కన్నడ పాటలు కూడా పాడారు.

ఒకవైపు ఎవరెస్ట్ శిఖరం లాగా జేసుదాసు గారు ఉంటే, జయ చంద్రన్ గారు కూడా  బలమైన గాత్రంతో  ప్రత్యేక స్థానాన్ని అశేష అభిమానులను సంపాదించుకున్నారు. 

జయచంద్రన్ గారికి పి. సుశీల గారు అంటే అమిత అభిమానం, ఆరాధనా భావం. ఆయన  ఇంటర్వ్యులలో సుశీల గారి గురించి గొప్పగా చెప్పారు. వారు ఇరువురు కలిసి అనేక మధుర యుగళ గీతాలు పాడారు.

పూ తెన్డ్రల్ కాట్రే వా  - (1982 manjal Nila ) when we listen to some songs we cannot but look in awe at the genius of the composer (Ilayaraja). Add mesmerizing voice of P susheela Amma and P Jayachandran. A beautiful song with avant-garde touch results.

తమిళం లో మాంజోలై కిళిదానో ( kizhakku pogum rail  1978 - Ilayaraja) పాటతో ఆయన గాత్రం అందరికీ చేరువయ్యింది. The semi classical song in suddha dhanyasi ragam  was a huge hit.

కొడియిలే మల్లియపూ - this was a fine duet in the voice of P jayachandran - s Janaki. (1986 - కడలోర కవిదైగళ్ - ఇళయరాజా). A brilliant composition.

జయచంద్రన్ గారి పాటలలో నేను అమితంగా ఇష్టపడే పాట తాలాట్టుదే వానం - (kadal meengal -1981 - ఇళయరాజా - ఎస్. జానకి, జయచంద్రన్)

An all time classic with great music and interludes.

A magical song which can transport the listener to a different world. కాసేపు మనసు గాలిపటంలా ఎక్కడికో ఎగిరిపోతుంది

Iconic song రాసాత్తి ఉన్నే కాణాద నెంజే (1984 వైదేహి కాత్తిరుందాళ్).    This was a blockbuster hit song. ఈ పాట తెలుగులో జాబిల్లి కోసం ఆకాశమల్లే కూడా పెద్ద హిట్. 

తమిళంలో జయచంద్రన్ సుశీల గారు విడివిడిగా పాడారు. అలాగే తెలుగులో బాలు జానకి గారు పాడారు.

గొప్ప సంగీతం ఎందుకు వింటాము అన్న ప్రశ్న వేసుకుంటే

Great music can lead us to inner silence. Absolute stillness deep in the recesses of heart - It is our real nature. Our real identity.🏔️🌌🌧️⛅










Sunday, December 4, 2022

హంసానంది రాగం - కొన్ని సంగీత ముచ్చట్లు.

హంసానంది రాగం గురించి అనుకుంటే వెంటనే సాగర సంగమం చిత్రం లోని  వేదం అణువణువున నాదం పాట తలపుకు వస్తుంది. సంగీత పరంగా సాహిత్య పరంగా కొంచెం bumpy ride లాగా అనిపించినా బాగుంటుంది. పాట సాహిత్యం, సంగీతం, గానం, చిత్రీకరణ, అభినయం అన్నీ అద్భుతంగా కుదిరాయి.

నాలో రేగే నెన్నో హంసానందీ రాగాలై అని  రాగం పేరు జొప్పించడం ఎందుకు ? అనిపిస్తుంది. ఉద్విగ్నత తో పాడుతున్న వారు నేను హంసానంది రాగం లో పాడుతున్నాను అంటూ పాడతారా?

అయితే సినిమాలో పాట చిత్రీకరణలో భావోద్వేగాలు పండాయి.

ఈ రాగానికి హంసానంది అన్న పేరు ఎలా వచ్చింది తెలియదు. బహుశ:  హంస అంటే పరమాత్మ యొక్క ఆనందస్వరూపము  అయి ఉండవచ్చు.

ఈ రాగం గమనాశ్రమ అన్న మేళకర్త రాగం జన్యము. రాగం లో పంచమం వినియోగం లేదు.  ఈ రాగం హిందూస్తానీ సంగీతంలో సోహిని అన్న పేరు కలిగి ఉంది.

ఈ రాగం లో కర్ణాటక సంగీత trinity కృతులు లేవు. 

కొన్ని మంచి సినీ గీతాలు ఉన్నాయి.

1) Iconic song హాయి హాయిగా ఆమని సాగే - ( ఆదినారాయణ రావు - సువర్ణ సుందరి 1957 - ఘంటసాల - జిక్కి - సముద్రాల సీనియర్) Great composition in raga maalika. Majestic voice of Ghantasala. ఈ పాట హిందూస్తానీ రాగాల ఆధారంగా స్వరపరచబడినది.

పల్లవి - అనుపల్లవి - హంసా నంది / సోహిని 

చరణం -1 - బహార్ రాగం - ఏమో తటిల్లతిక మే మెరుపు

చరణం -2 -  జౌన్ పురి రాగం - చూడుమా చందమామ

చరణం 3 - యమన్ - కనుగవా తనియగా

మల్లాది రామకృష్ణశాస్త్రి, సముద్రాల, దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి గార్లు ఉభయ భాషా ప్రవీణులు. అయితే అచ్చ తెనుగు పదాలతో పాటలు అల్లడం వారికి ఇష్టం. 

Probably one of the all time great songs in Telugu. ఈ పాట హిందీలో రఫీ - లతా పాడారు. అయితే ఘంటసాల mesmerizing  గాత్రం లో ఉన్న majesty, magic తెలుగు వెర్షన్ లో స్పష్టం గా తెలుస్తుంది.

2) తంగమగన్ (1983) అన్న చిత్రం లో

రాతిరియిల్ పూత్తిరుక్కుం అనే పాట  (ఇళయరాజా - బాలు - జానకి) అద్భుతం. హంసానంది రాగం ఈ పాటలో చక్కగా ఆవిష్కృతమైంది. A beautiful song in the golden voice of SPB - S Janaki garu.

3) సోహిని రాగం యొక్క వివరణ ఈ

 lec-dem వీడియోలో వినవచ్చు.

4) బాలకృష్ణ ప్రసాద్ గారు పాడిన అన్నమయ్య కీర్తన - ఉన్నతోన్నతుడు ఉడయవరు - ఉడయవర్లు అంటే రామానుజాచార్యుల వారు. అన్నమయ్య వైష్ణవమత ప్రధాన ఆచార్యుల మీద వ్రాసిన కీర్తన.

ఈ రాగం అంటే దర్శకుడు రాఘవేంద్ర రావు గారికి ఇష్టం అని ఎక్కడో చదివాను. అన్నమయ్య చిత్రం లో 

తెలుగు పదానికి జన్మదినం పాట లో హంసానంది  వినిపిస్తుంది.

A good lec dem on hamsa nandi ragam by Smt. Radha Bhaskar .

హంస హంసాయ విద్మహే పరమహంసాయ ధీమహి।
తన్నో హంసః ప్రచోదయాత్॥ 🙏









Wednesday, November 23, 2022

గాడ్ ఫాదర్ తెలుగు చిత్రం

ఈ సినిమా మాతృక లూసిఫర్ మలయాళం లో ఎందుకు హిట్ అయ్యిందో అది మళ్లీ తెలుగు లో తీయాలి అని ఎందుకు అనుకున్నారో..

స్వామి శరణం. 

కథ,  కథనం సహజం గా అనిపించ లేదు.  చిరంజీవి కొన్ని సీన్లలో బాగా నటించాడు.  అయితే మరికొన్ని సీన్లలో నటన స్తబ్దుగా డల్ గా అనిపించింది. సంభాషణలు పలకడంలో ఎనర్జీ, ఫ్లో తగ్గినట్లు అనిపిస్తుంది. 

విలన్ గ్యాంగ్ సభ్యులు ఒక్కరొక్కరు దూరం నుంచి పరిగెత్తుకుంటూ వచ్చి హీరో కొట్టిన ఒక్క పిడిగుద్దుతో అమాంతం గాల్లోకి లేచిపోయి దభీమని భూమిపై పడిపోవడం లాంటి ఎలివేషన్ సీన్లు హిలేరియస్ గా అనిపిస్తాయి. Such scenes wont come to an end anytime soon in Telugu movies.

Unpopular opinion:

చిరంజీవి గారు ఇక మీద lead roles కంటే impactful cameo roles, lighter vein roles వేస్తే బాగుంటుంది. The stage has come where he should enjoy the role. 

సల్మాన్ ఖాన్ పాత్ర,  చిరంజీవి - సల్మాన్ పాట ఏమాత్రం ఆకట్టుకోదు. Music, lyrics and choreography for this song is very poor. 

Without a proper role, Salman Khan is totally wasted in the movie.

సినిమా లో సత్యదేవ్  అందరికంటే బాగా చేశాడు అనిపించింది. He seems to be a good actor with good screen presence.

అసలు సిఎం అల్లుడు గా ఉన్న సత్యదేవ్ సి ఎం అవడం కోసం చేసే ప్రయత్నాలు, ప్లాన్లు హాస్యాస్పదం గా ఉన్నాయి. చక్కని రాజ మార్గముండగా..  విలన్ లేకపోతే బాగుండదని బలవంతం గా విలన్ పాత్రను దర్శకుడు సృష్టించినట్లు అనిపించింది.

బ్రహ్మం పాత్ర జైలుకు అంత తొందరగా ఎలా వెళ్లిందో, మళ్లీ అంతే వేగంగా బయటికి ఎలా వచ్చిందో అర్థం కాదు. దర్శకుడు జైలు లో కొన్ని సీన్లు తీయాలి కాబట్టి అందరూ కో ఆపరేట్ చేసి ఉంటారు.

ఎమ్మెల్యే లతో నడిపించే సీన్లు కూడా ఏమీ ఆకట్టుకోవు. 

పూరి జగన్ లాప్ టాప్ లో vlogger గా బాగున్నాడు. అయితే జైలోకి వచ్చి బ్రహ్మం ను కలిసే సీన్లో అతని నటన, body language తేలిపోయింది.

బ్రహ్మం చెల్లెలిని ముఖ్యమంత్రిగా ప్రపోజ్ చేస్తూ ఇచ్చిన ముగింపు బాగుంది.

మిగిలిన నటులలో సునీల్ భార్యగా వేసిన అమ్మాయి , అనసూయ వీళ్లిద్దరూ సహజంగా నటించారు. In their limited screen time both leave their mark.

Thaman music is a big let down. Songs and score not good. So called item song is so bad.

అయితే సినిమా బోర్ కొట్టదు. కాలక్షేపం కోసం చూడవచ్చు.

చిరంజీవి సినిమా చూసి ఎన్నో ఏళ్ళు అయ్యింది అన్న ఉద్దేశ్యం తో చూశాను. Without any expectations చూస్తే OK movie.